Di tích lịch sử cấp quốc gia Đền thờ Nguyễn Tri Phương (TP.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai)

Tác giả: Huy Hoàng

Đền thờ Nguyễn Tri Phương tọa lạc bên hữu ngạn sông Đồng Nai, xưa thuộc thôn Mỹ Khánh, tỉnh Biên Hòa, nay là phường Bửu Hòa, TP. Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai. Di tích đã được Bộ Văn hóa-Thông tin công nhận là di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia theo Quyết định số 1539-QĐ, ngày 27/12/1990.

Di tich

Di tích lịch sử cấp quốc gia đền thờ Nguyễn Tri Phương

(TP.Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai)

Nguyên thủy, đình có tên là Mỹ Khánh thờ Thần Thành hoàng bổn cảnh. Sau khi danh tướng Nguyễn Tri Phương mất, nhân dân Biên Hòa đã tạc tượng, thờ ông tại đình. Từ đó, đình Mỹ Khánh đổi tên là đền thờ Nguyễn Tri Phương.

Đền thờ Nguyễn Tri Phương là cơ sở tín ngưỡng gắn bó với đời sống tinh thần của người dân Biên Hòa – Đồng Nai được xây dựng theo kiến trúc kiểu chữ Công (I). Đây là một công trình kiến trúc nghệ thuật truyền thống còn bảo lưu những nét tiêu biểu có tính chuẩn mực, kiểu thức của một ngôi đình làng Nam bộ với mái ngói âm dương, tường xây gạch thẻ tô vôi, cột kèo làm bằng gỗ quý. Nội thất bày trí trang nghiêm với các bàn hương án chạm lộng công phu; hoành phi, liễn đối cổ kính, nội dung ca ngợi công lao của Thần Thành hoàng và danh tướng Nguyễn Tri Phương. Đặc biệt trong đền thờ tượng Nguyễn Tri Phương làm bằng gỗ mít nài. Tương truyền rằng có một bô lão ở địa phương nằm mộng thấy ông hiện về áo bào lẫm liệt, vũ khí trong tay bèn chặt cây mít trước nhà tạc tượng như hình trong mộng. Ngoài ra, trên bàn hương án thờ Thần còn lưu giữ bộ áo mão vua ban cho Nguyễn Tri Phương khi đi kinh lược phương Nam.

Nguyễn Tri Phương tự Hàm Trinh, hiệu Đường Xuyên, sinh ngày 09 tháng 09 năm 1800 (ngày 21 tháng 07 năm Canh Thân) trong một gia đình có truyền thống yêu nước và hiếu học ở tỉnh Thừa Thiên. Cha ông là Nguyễn Văn Đảng, mẹ là Nguyễn Thị Thê. Thuở thiếu thời, Nguyễn Tri Phương tỏ rõ là người thông minh có ý chí, hoài bão và đức độ hơn người. Mới tuổi 23, ông đã được tiến cử vào làm việc tại triều đình nhà Nguyễn. Qua ba triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, Nguyễn Tri Phương luôn được tin dùng và giữ nhiều trọng trách như: Thượng thư Bộ Lại, Bộ Công, Bộ Binh, Hiếu điện Đại học sỹ – một chức hàm trong tứ trụ triều đình, đứng đầu hàng võ…

Trước quân thù, ông là một dũng tướng, trong lòng dân, ông là bậc hiền tài. Vì mệnh nước, Nguyễn Tri Phương đã đi khắp mọi miền đánh đuổi giặc ngoại xâm, lập nhiều công trạng, đến đâu ông cũng đều thu phục nhân tâm, mở mang kinh tế.

Tháng 02 năm 1861 sau khi Đại đồn Chí Hòa thất thủ, Nguyễn Tri Phương dẫn quân về lập tuyến phòng thủ ở Biên Hòa. Công việc đang gấp rút tiến hành thì triều đình có lệnh triệu hồi ông. Hơn 10 năm sau ở tuổi 73, trong một cuộc tử chiến với quân Pháp tại thành Hà Nội, Nguyễn Tri Phương bị thương nặng, bọn Pháp cho người đến điều trị vết thương hòng mua chuộc nhưng ông kiên quyết cự tuyệt rồi mất vào ngày 20 tháng 12 năm 1873 (nhằm ngày 01 tháng 11 năm Ất Dậu).

Sống oai hùng, chết oanh liệt, người dân Biên Hòa – Đồng Nai đã tôn kính thờ ông với niềm tin sâu sắc rằng ông sẽ phù hộ cho mưa thuận gió hòa, cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Hàng năm, vào ngày 16 và 17 tháng 10 (âm lịch) tại đền diễn ra Lễ Kỳ yên theo phong tục thờ Thần của người Việt rất long trọng, được đông đảo nhân dân đến thành kính dâng hương.

Gửi phản hồi

Nguồn bài viết: vhttdlkv3.gov.vn

Tin tức khác