HÌNH TƯỢNG CON GÀ TRONG NÉT VĂN HÓA VIỆT

Tác giả: Trí Thiện - Ngọc Tiến.

Từ ngàn xưa, con gà đã có mặt trong đời sống dân gian Việt Nam. Nó sở hữu cả một lịch sử hoành tráng và chứa đựng nhiều ý nghĩa tốt đẹp.

hinh anh con ga

Hình ảnh con gà

Trong những câu chuyện thần thoại của dân tộc Việt của thời nguyên thủy, gà là tướng của Trời, đã từng được giao nhiệm vụ trừng phạt Thiên Lôi vì đánh lầm người vô tội nên bị trời phạt.Trời bắt thần Sét nằm im ở một góc rừng trên trời và sai gà thần thỉnh thoảng đến mổ một cái để răn đe và cho đến mãi sau này, Thiên Lôi cứ nghe thấy tiếng gà là giật mình. Với tiếng gáy vang tận đỉnh núi cao làm ma quỷ khiếp sợ, là biểu tượng của thần hộ mệnh, diệt trừ, chế ngự cái xấu.Từ đó, trong tư duy người xưa con gà là một con vật linh thiêng.

Trong 12 con giáp, gà trống được cho là loài thể hiện 5 khí chất lớn: Văn, Võ, Dũng, Nhân, Tín. Đầu có mào như  đội mũ, thân có màu long đẹp như quần áo đó chính là Văn; mỏ và chân đều cứng, cựa nhọn để làm vũ khí, đó là Võ; kiêu hùng, quyết chiến không lui là Dũng; chia sẽ thức ăn cho đồng loại khi tìm được, đó là Nhân; cất tiếng gáy đúng giờ giấc đó là Tín. Đặc biệt, chữ Tín gà luôn lấy làm đầu, vì bất kể thới tiết như thế nào đều gáy đúng giờ. Không chỉ gà trống mà gà mái cũng là biểu trưng cho nền văn hóa tình mẫu tử thiêng liêng khi đánh lại các loài vật khác để bảo vệ đàn con hoặc dang đôi cánh ấp ủ cho đàn con và nhường thức ăn cho con mình.

Ngoài ra, hình ảnh của con gà còn lưu lại trong nhiều tập tục, tác phẩm văn hóa – nghệ thuật – ngũ hành và đặc biệt những thế đá của gà được áp dụng trong võ thuật cho đến ngày nay. Trong mỹ thuật, hình ảnh con gà được phản ánh qua tượng đất nung, tác phẩm điêu khắc bằng đồng vào thời Đông Sơn; trong tranh dân gian Việt Nam với các dòng tranh Kim Hoàng (Hà Tây cũ), Đông Hồ (Bắc Ninh) và tranh dân gian làng Sình (Huế); trong phong thủy , gà trống thường được dùng làm biểu tượng cho sự giải trừ các thế sát của ngôi nhà và giúp bạn tránh bị những kẻ tiểu nhân nói xấu sau lưng, mang đến sự may mắn và hạnh phúc cho chủ nhân; trong ngũ hành, gà là con vật thuộc hành Kim luôn kiên trì vượt khó , đặc biệt luôn đoàn kết trong cuộc sống; trong gia đình , Gà Trống đóng vai trò quan trọng trong 1 đàn gà luôn bao dung chở che cho gia đình, ẩn chứa tinh thần đoàn kết, biểu tượng cho sự chung thủy, tần tảo trong gia đình; trong võ thuật còn được thể hiện qua bài quyền nổi tiếng “Hùng Kê quyền”của anh em nhà Tây Sơn sáng tạo qua quan sát các thế đá của những con gà chọi. Bên cạnh đó, con gà trống với tư thế vương giả của chúng, cũng được cho là thể hiện cho các nhà lãnh đạo

Dù là với vai trò nào đi nữa, hình ảnh con gà đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống người Việt Nam. Năm 2017  là năm Đinh Dậu, những chú gà mệnh Kim sẽ được yêu thích hơn nữa. Xét trên phương diện phong thủy, Gà cũng là một trong số những biểu tượng đem lại nhiều điều may mắn, tốt lành đến cho gia đình.

Gửi phản hồi

Tin tức khác