Mức đóng Bảo hiểm xã hội từ ngày 01/1/2018 có gì mới ?

Tác giả: TT- Hồ Hiệp

Bảo hiểm xã hội tự nguyện hay bắt buộc đều hướng đến tính nhân văn của xã hội tiến bộ. Bảo hiểm xã hội là sự bù đắp thu nhập của người lao động khi họ bị giảm hoặc mất thu nhập do ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hết tuổi lao động hoặc chết. Quỹ bảo hiểm xã hội là quỹ tài chính độc lập với ngân sách nhà nước, được hình thành từ đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động và có sự hỗ trợ của Nhà nước.

untitledd

Tuy nhiên sự kiện vừa qua công nhân Công ty TNHH PouYuen Việt Nam có 100% vốn của Đài Loan, chuyên sản xuất giày thể thao, may mặc xuất khẩu đã phản đối tập thể chính sách bất cập tại Điều 60 của Luật bảo hiểm xã hội 2014, về việc hạn chế đối tượng hưởng bảo hiểm xã hội một lần, trong đó đối tượng hưởng bảo hiểm xã hội một lần phải đủ tuổi hưởng lương hưu theo quy định tại khoản 1, 2 và 4 điều 54 của luật này mà chưa đủ 20 năm đóng bảo hiểm xã hội hoặc theo quy định tại khoản 3 điều 54 của Luật này mà chưa đủ 15 năm đóng bảo hiểm xã hội và không tiếp tục tham gia bảo hiểm xã hội sẽ vô tình gây khó khăn cho một phần lớn người lao động khi không có nhu cầu phải chờ đến lúc nghỉ hưu,… nhận thấy sự bất cập đó, ở phiên họp thường kỳ tháng 3 năm 2015, Chính phủ đã nhất trí kiến nghị Quốc hội xem xét, quyết định điều chỉnh Luật BHXH năm 2014 theo hướng: Nếu người lao động chưa đủ điều kiện về thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu thì được quyền lựa chọn hưởng BHXH một lần như quy định của Luật BHXH năm 2006 hoặc được bảo lưu thời gian đã đóng BHXH để tiếp tục đóng BHXH bắt buộc hoặc BHXH tự nguyện để đủ điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng khi hết tuổi lao động.

Và tại Điều 74 mức lương hưu hàng tháng quy định tại khoản 2 quy định từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 mức lương hưu hàng tháng của người lao động đủ điều kiện quy định tại Điều 73 của Luật này thì được tính bằng 45% mức bình quân thu nhập hàng tháng đống bảo hiểm xã hội quy định tại điều 79 của  Luật này và tương với số năm đóngbảo hiểm xã hội: Đối với Nam nghỉ hưu vào năm 2018 là 16 năm, năm 2019 là 17 năm, năm 2020 là 18 năm, năm 2021 là 19 năm, từ năm 2022 trở đi là 20 năm; đối với nữ nghỉ hưu từ năm 2018 trở đi là 15 năm và sau mỗi năm người lao động được tính thêm 2% và mức tối đa bằng 75% và tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bao gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác. Trong khi đó đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tiền lương tháng đóng bảo hiểm xã hội là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề (nếu có). Bên cạnh đó, để người lao động được hưởng lương hưu thì ngoài điều kiện về tuổi đời, còn phải đóng BHXH đủ từ 20 năm trở lên và nhằm đảm bảo khả năng cân đối tài chính BHXH, người lao động phải tích luỹ đủ số năm đóng vào quỹ BHXH thì mới được hưởng chế độ hưu.

Việc đảm bảo cân đối tài chính bảo hiểm xã hội là điều tất yếu để đảm bảo chi trả lương hưu cho người lao động, nhưng không vì thế mà đưa tất cả các khoản thu nhập vào đóng bảo hiểm xã hội. Cách tính mức đóng bảo hiểm xã hội theo Luật mới gồm mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác,…cho thấy sự bất hợp lý việc tận thu nguồn thu nhập của người lao động. Việc tính các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề để đóng bảo hiểm xã hội là không phù hợp với thực tế.

Hiện nay điều kiện sống của đại đa số người lao động vẫn còn đang khó khăn. Với chính sách tận thu các khoản thu nhập, liệu rằng Bộ đã thấy hợp lý chăng ? vì hiện nay thu nhập của đại đa số người lao động, đặc biệt là cán bộ công chức, viên chức vẫn chưa đủ sống thì liệu đến năm 2018 có ai giám bảo đảm bảo lương của người lao động có mức sống khá trở lên hay không ?

Theo thống kê gia đoạn 2001-2012 về tuổi thọ bình quân của người dân Việt Nam từ lúc sinh và tử trung bình đối với nam là 70,4 tuổi, đối với nữ là 75,8 tuổi và tính đến ngày 01 tháng 4 năm 2014 trung bình tuổi thọ của người Việt Nam là 73,2, trong đó trung bình tuổi thọ nam giới là 70,6 và của nữ giới là 75,6.

untitled

Nếu theo cách tính của Luật bảo hiểm xã hội 2014, thì người lao động phải sống trung bình đến 73,2 tuổi để nhận lương hưu trong khoản thời gian là 13,2 năm, với điều kiện lao động nam phải đóng BHXH 35 năm, lao động nữ phải đóng BHXH 30 năm, khi đó mới được hưởng 75% theo mức tối đa của lương hưu.

Như vậy thời gian đóng, mức đóng và mức hưởng lương hưu đã thật sự hợp lý chưa ? thiết nghĩ Bộ cần xem xét lại những bất cập mà chúng tôi vừa đưa ra để người lao động tham gia đóng bảo hiểm xã hội xem đó là trách nhiệm và nghĩa vụ của mình./.

 

Gửi phản hồi

Nguồn bài viết: Luật BHXH 2014 và tổng cục dân số-Kế hoạch hoá gia đình

Tin tức khác