Mưu sinh mùa lũ ở Gia Lai

Từ hơn 3 giờ sáng, khi mặt trời còn lặn sâu bên kia ngọn núi phía Đông, anh Nay Kam (buôn Jứ Ma Hoét, xã Ia Broăi, huyện Ia Pa) đã lục đục dậy. Vớ vội cái đèn pin, anh tiến về phía đầu hồi lấy tấm lưới bám bụi lâu nay không dùng đến rồi đi khắp buôn gọi những cậu trai đam mê và giỏi giang việc sông nước.

Chả mấy chốc, cả buôn dậy lên những tiếng í ới, từ những gã đàn ông đã trải qua biết bao mùa lũ đến lũ trẻ còn chưa biết thế nào là mùa con nước lớn. Trong ký ức của lũ trẻ, chúng chưa từng thấy dòng nước trở nên mênh mông giận dữ bao giờ. Bởi thế, khi nghe tin con nước đã về tới cánh đồng phía bờ sông, chúng háo hức lắm. Không cần áo mưa, lũ trẻ lon ton bám theo người lớn, trên mình khoác tấm áo phao mới toanh còn thơm nức mùi được cấp chiều hôm trước.

Nụ cười hiếm hoi mùa lũ. Ảnh: V.N

Nụ cười hiếm hoi mùa lũ. Ảnh: V.N

“Nghe tin nước lên, cả buôn đã đưa trâu bò, dê lên vùng cao để tránh từ hôm trước cả rồi. Dân làng lại còn được Nhà nước cấp áo phao hỗ trợ nữa nên giờ mới đỡ phải lo, mới có thể đi bắt cá thế này chứ như đợt lũ năm 2009 thì sợ lắm” -anh Kam chia sẻ. Nói rồi, anh vội vã giăng tấm lưới ngang dòng nước, 2 đầu lưới được cố định bởi những chiếc cọc tre. Ở giữa tấm lưới được thiết kế như một cái đuôi rất dài để những chú cá khi lọt vào sẽ không bơi ngược ra được nữa. Dòng suối nhỏ vốn chảy êm đềm bên làng giờ bỗng hóa thành biển nước mênh mang bao phủ khắp cánh đồng. Từ phía trên dòng nước ở xa xa đã thấy le lói những ánh đèn của từng nhóm trai làng cũng đang đặt lưới. Lũ về, sẽ có nơi buồn đấy, nhưng có lẽ ở đồng nước này, người Jrai cứ tạm vui đã.

Già Ksor Blưng (75 tuổi, trú tại buôn Jứ Ma Uôk) đứng bần thần trên con đường bê tông nhìn dòng lũ đang cuồn cuộn từ mạn ngược đổ về xuôi. Với già, người đã gắn bó trọn đời bên dòng sông Ba này và chứng kiến vô vàn những con lũ lớn nhỏ thì hôm nay như được tìm về miền ký ức xa xăm. Già bồi hồi: “Ngày xưa sông Ba quanh năm nước lớn, mỗi khi có trận mưa lớn vài ngày là lại có lũ. Thường thì lũ cũng chỉ nhỏ như năm nay thôi, lâu lắm mới có năm nào trời động, cho nước về ngập hết cả buôn, trâu bò heo gà trôi cả về xuôi. Nhưng lâu nay, con lũ đi đâu mất, nay mới lại thấy về với buôn…”. Sống ven sông Ba nên người buôn Jứ Ma Uôk không còn quá sợ hãi với dòng nước miên man trải dài về đèo Tô Na kia nữa. Bởi lũ về cũng sẽ mang đến cho họ những tặng vật của dòng sông Ba, của những con suối chảy, con rạch róc rách khe nguồn trên những ngọn núi cao.

Già Blưng kể, mỗi độ lũ về, dân làng lại nô nức ra giăng lưới để đón những chú cá béo mẫm, tươi rói, vẩy ánh lên màu bạc. Phải kể đến cá trôi, cá rô đồng, cá chép, cá trắng hay những loại cá vốn nức danh trên dòng sông Ba như cá chốt, cá chình, cá phá… tất cả đều bị dòng lũ cuốn trôi về mảnh đất ngã ba sông.

Mùa này, tại các chốt đặt lưới, mỗi ngày vẫn cho về hàng chục ký cá, tôm. Cá, tôm về nhiều, nhảy tí tách tươi ngon trong giỏ nhưng người Jrai nơi đây không mang ra chợ bán mà dùng để chia nhau. Trên bờ, rất nhiều đống lửa đã được nhóm lên, những “ngư dân thời vụ” này tranh thủ lựa cá ngon đem nướng trên đám than hồng. Chả mấy chốc, thịt cá chín thơm nức mũi, họ lại nhấm nháp miếng cá sông với ly rượu trắng cay xé cổ nhưng ấm nồng rồi ngửa cổ lên trời khà một tiếng dài đầy hào sảng.

Năm nay, cá không còn nhiều như xưa, nhưng già Blưng vẫn nhoẻn miệng cười. Sông Ba từ khi bị chặn dòng làm thủy điện dường như đã “chết” trong lòng người Jrai nơi này, nhưng lũ đã mang nước trả lại cho dòng sông Ba, trả lại con sông hùng vĩ vắt qua đồng bằng giữa cao nguyên. Bởi thế, có những người cao nguyên sợ lũ, nhưng cũng có những người mong lũ về như chờ đợi một cố nhân…

Gửi phản hồi

Nguồn bài viết: Báo Gia Lai

Tin tức khác