Nan giải bài toán bảo tồn văn hóa các dân tộc có dân số dưới 1000 người

Tác giả: Thảo Linh

Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ Anh Tuấn cho rằng, muốn giữ gìn, bảo tồn và phát huy văn hóa của 5 dân tộc thiểu số có số dân dưới 1.000 người thì vai trò chủ thể quan trọng nhất chính là cộng đồng. Không ai có thể làm thay vai trò của cộng đồng.

 Có dân tộc ngay cả tiếng nói, chữ viết, trang phục,… cũng bị mai một, thậm chí bị mất hẳn (Ảnh minh họa: Ngọc Thành)


Có dân tộc ngay cả tiếng nói, chữ viết, trang phục,… cũng bị mai một, thậm chí bị mất hẳn (Ảnh minh họa: Ngọc Thành)

Ngày 9/2, tại Hà Nội, Bộ VHTTDL đã tổ chức Hội nghị – Hội thảo gặp mặt già làng, trưởng bản, nghệ nhân, người uy tín của 5 dân tộc thiểu số có số dân dưới 1.000 người gồm: Si La, Pu Péo, Rơ Măm, Brâu, Ơ Đu. Hội thảo còn có sự tham gia của những nhà quản lý, nhà nghiên cứu văn hóa nhằm bàn về những giải pháp bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc của những dân tộc thiểu số rất ít người này.

Theo kết quả tổng điều tra dân số năm 2009, nước ta có 5 dân tộc thiểu số có số dân rất ít người bao gồm các dân tộc: Si La, Ơ Đu, Brâu, Rơ Măm, Pu Péo (dưới 1.000 người). Các dân tộc có số dân dưới 1.000 người sống tập trung ở vùng núi cao, biên giới thuộc các tỉnh Hà Giang, Lai Châu, Điện Biên, Nghệ An, Kon Tum, đều thuộc địa bàn các xã đặc biệt khó khăn, vùng sâu, vùng xa, là vùng nhạy cảm về an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội. Đời sống kinh tế-xã hội của các dân tộc rất ít người rất khó khăn, còn ở điểm xuất phát thấp, tập quán sinh hoạt, sản xuất lạc hậu. Khoảng cách phát triển, khoảng cách giàu-nghèo so với các dân tộc sống trên địa bàn và mặt bằng chung của cả nước ngày càng lớn.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ Anh Tuấn cho biết: “Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chính sách, giải pháp hỗ trợ nâng cao đời sống đồng bào các dân tộc thiểu số. Nhìn chung có nơi đời sống kinh tế được cải thiện nhưng sự chênh lệch về hưởng thụ văn hóa còn lớn, trong đó vai trò của chủ thể, của người dân, của cộng đồng chưa được phát huy và đặt đúng vị trí. Các dân tộc có dân số ít đời sống văn hóa càng gặp nhiều khó khăn, một số dân tộc có nguy cơ mai một bản sắc văn hóa dân tộc.

Các dân tộc này cư trú chủ yếu ở nơi điều kiện cuộc sống còn khó khăn, giao thông đi lại không thuận tiện, tỷ lệ hộ thuộc diện đói nghèo tương đối cao, nên khả năng tự bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống của đồng bào rất hạn chế, có dân tộc ngay cả tiếng nói, chữ viết, trang phục,… cũng bị mai một, thậm chí bị mất hẳn. Có dân tộc đã không còn tồn tại mô hình cư trú, làng bản truyền thống. Trong quá trình tiếp xúc, giao lưu với các dân tộc khác, những đặc trưng văn hoá của họ có sự pha trộn, giao thoa, mai một và có xu hướng bị đồng hoá. Đây là một thực tế rất đáng suy nghĩ.”

Tại hội thảo, các già làng, trưởng bản của các dân tộc dưới 1000 người đã bày tỏ nguyện vọng và những kiến nghị, đề xuất thiết thực để phù hợp với công việc bảo tồn, phát huy văn hóa của dân tộc mình. Bên cạnh đó, các nhà quản lý, các nhà nghiên cứu văn hóa cũng đã đề xuất những nhiệm vụ trọng tâm và giải pháp khẩn cấp để bảo tồn văn hóa truyền thống các dân tộc: Si La, Pu Péo, Rơ Măm, Brâu, Ơ Đu phù hợp với đặc trưng văn hóa dân tộc và tình hình thực tế.

Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Bộ VHTTDL Hồ Anh Tuấn nhận định, muốn giữ gìn, bảo tồn văn hóa dân tộc của 5 dân tộc thiểu số có số dân dưới 1.000 người thì vai trò chủ thể quan trọng nhất lại chính là cộng đồng. Không ai có thể làm thay vai trò của cộng đồng. Thứ trưởng Hồ Anh Tuấn đề nghị thời gian tới, Vụ Văn hóa Dân tộc phối hợp với các đơn vị liên quan đánh giá sưu tầm, phát triển, liệt kê được danh mục các giá trị văn hóa đang bị mai một hoặc mất đi. Từ đó có mục tiêu rõ ràng cho từng loại hình văn hóa.

Trong khuôn khổ chương trình hội nghị, hội thảo, các đại biểu sẽ tham quan Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch./.

Gửi phản hồi

Nguồn bài viết: Báo Tổ Quốc

Tin tức khác