Tiểu xảo thời thị trường

Tác giả: Hoài An

Thời thị trường, lại trong điều kiện xã hội có gốc rễ từ nền kinh tế tiểu nông, thì các tiểu xảo vặt nhằm thu lợi nhỏ là khá phổ biến ở nước ta. Cân thiếu, làm thiếu… là một trong những tiểu xảo ấy.

Trên Fb, Dong ngan Do Duc kể câu chuyện Tiểu xảo như sau

Tôi có thói quen đến một nơi nào đó, khi trở về bao giờ cũng mua một thứ gì đó trên mỉnh đất mình vừa đến.
Lần này đi đảo Quan Lạn cũng vậy. Mùa nóng nực hay ăn canh, tôi hỏi mua tôm nõn để thỉnh thoảng nấu canh rau.

Khảo giá biết tôm nõn loại một có giá 450.000vnd/kg.

Mấy nhà đều thế

Duy đến nhà thứ 5 , cô bán nhanh nhẩu:

– 400.000k bác ạ.

– Không có giá lùi phải không

– Dạ, không ạ.

– Vậy tôi lấy túi này.

Cô gái nhanh nhẩu xách túi tôm vào trong nhà, trịnh trọng đặt lên cân: Cân mốt nửa lạng bác ạ. Nhưng em chỉ lấy bác bốn trăm rưởi thôi.

Tôi xách túi tôm, biết thừa chỉ là một cân, và cô vẫn giữ giá 450.000đ/kg. Nhưng cô nói dối thừa lạng rưỡi để dễ bán được hàng. Bây giờ đem vào xem lại cân chắc là bóc mẽ ngay…Tôi hỏi: “Có đúng cân không đấy”, thì thấy ngay dáng vẻ lúng túng ra mặt. Rõ là người chưa quen nói dối.

Tôi rút 450k trịnh trọng đặt lên quầy.

Cô bán hàng cảm ơn, cất nhanh tiền vào túi. Chắc cô đang nghĩ: “May quá, hôm nay mình chăn được con gà to!”

Cũng về Tiểu xảo, Chúc Sơn viết như sau:

Một ngày đẹp trời, tôi vào chợ Hôm (Hà Nội) thì gặp một chị gánh mã thầy bán rong. Chợt nhớ thời trẻ con hay được bà ngoại cho ăn mã thầy, tôi liền bảo chị bán cho tôi 2 cân. Hỏi giá bao nhiêu một cân, chị nói 30.000 đồng.

Trong khi chờ chị gọt mã thầy cho đủ 2 cân (thường thì người ta gọt sẵn một vài túi chứ không dám gọt nhiều, sợ ế sẽ bị hỏng), tôi quan sát chị, một phụ nữ mặc chiếc áo nâu, quần đen, vẻ chân chất.

Khi trả tiền, do không có tiền lẻ, nên tôi đưa chị 100.000 đồng. Chị móc tiền lẻ trong túi trả lại tôi. Đếm lại, tôi thấy thừa 10.000 đồng (có lẽ tiền hơi nhầu nhĩ nên lẫn vào nhau), liền đưa trả chị. Chị nhìn tôi, cảm ơn nhưng trên gương mặt lộ rõ vẻ vừa hàm ơn, vừa ân hận. Tôi chưa kịp hiểu ra điều gì thị chị bảo: “Bác khoan hãy đi, để em thêm mấy củ mã thầy cho bác”. Thế rồi, chị vội vàng mở túi mã thầy của tôi, bốc vào đó một bốc đầy. Tôi cảm ơn chị, và vẫn thấy chị nhìn tôi với vẻ mặt ân hận.

Tôi chợt hiểu ra, chắc là tại cái cân…

Cuối cùng là truyện ngắn Mèo một hột của Phạm việt Long, in trong tập truyện Ngờ vực, cũng nói về tiểu xảo thị trường, nhưng không phải là cách thức cân thiếu, mà là bớt việc.

MÈO MỘT HỘT

Hôm ấy là ngày chủ nhật. Cái ngõ nhỏ trong phố Hoàng Cầu đang yên tĩnh thì bị khuấy động bởi tiếng rao:

– Mài dao kéo. Thiến chó mèo đây!

Bà Nhân mở cửa tầng hai, bước ra ban công, nhìn xuống thì thấy một cậu thanh niên chừng hơn hai mươi tuổi, người nhỏ bé, áo bỏ ngoài quần, đi chiếc xe đạp cũ kỹ, vừa đạp xe vừa rao. Vào hết ngõ, cậu thanh niên quay ra. Bà Nhân gọi :

– Chờ nhé, vào thiến giúp con mèo.

Nhà bà Nhân nuôi một con mèo Tây trắng tuyền rất đẹp. Lông nó bông bông, nõn nà. Nó hiền lành, ít chạy hoang như mèo ta. Thời này chuột phá như ranh, không có mèo, là một tai hoạ. Nhưng nuôi mèo ta, thì mèo lại hay đi hoang quá, luôn làm mồi cho bọn câu trộm. Nuôi mãi, bị mất mãi, bà Nhân định không nuôi mèo nữa. Nhưng lũ chuột phá quá, không tài nào chịu nổi. Chúng kéo vào đầy nhà, từ gác một đến tầng thượng đều có chuột. Lũ chuột cắn quần áo, chăn màn, cắn cả dây điện, dây loa, không tài nào chịu nổi. Thế là bà Nhân lại phải nuôi mèo. Nghe nói mèo Tây đỡ hoang đàng hơn, bà thử nuôi một con.

Con mèo ta cuối cùng mà bà Nhân nuôi là một con mèo mướp. Lúc đem về nuôi, nó chỉ nặng có ba lạng, trông như con chuột. Hôm ấy, bà Nhân đi chợ, qua bến xe buýt thì gặp một chị nhà quê ôm con mèo này. Gặp bà Nhân, chị nhà quê níu lại:
– Bác ơi, bác mua giúp cháu con mèo.
– Nhà tôi có mèo rồi, không mua đâu.
– Bác làm ơn mua giúp cháu, chỉ hai mươi nghìn thôi.
– Tôi có mèo rồi mà.
– Bác thương cháu với. Cháu làm ô sin ở ngõ Hào Nam, được bà chủ cho con mèo này. Cháu định đem về quê cho bố mẹ, nhưng mà bác lái xe không cho đem lên xe. Bác ấy bảo chở mèo đen đủi lắm.
– Nhưng mà tôi có mèo rồi.
– Bác giúp cháu với. Đem theo không được, bỏ đi thì tiếc, cháu chẳng còn biết làm cách nào.
Nhìn cô gái nhà quê lam lũ ôm con mèo gầy guộc nhỏ xíu, mặt mày thiểu não, bà Nhân động lòng thương. Thế là bà đưa ra hai chục nghìn, ôm con mèo về. Nó gầy nhom, bẩn thỉu. Đang không có mèo, tự nhiên một lúc nuôi hai con, mèo Tây, mèo ta. Con mèo Tây do cô con gái được bạn tặng, mới đem về cách đó một tuần. Con mèo ta, bà Nhân miễn cưỡng đem về hôm nay.

Được chăm nom, hai con mèo lớn nhanh như thổi. Nhà bà đặt tên cho con mèo Tây là Hoàng Tử, còn con mèo ta là Ô sin. Con mèo Ô xin trước ở với ô sin kham khổ, nay được ăn ngon, ăn thoả thuê thì mượt lông, phổng phao lên như có phép tiên. Con mèo Hoàng Tử vốn khoẻ mạnh, nay càng hùng dũng. Nhưng có lẽ là ô xin, nên con mèo ta chăm chỉ hơn. Hôm ấy, vừa trên nhà xuống thì ông chồng bà Nhân nhìn thấy cô mèo Ô sin trổ tài. Bé tí teo, nó đã vồ gọn một con chuột khá lớn. Nó tha con chuột vào một góc nhà vờn, quăng lên quật xuống. Trong khi đó, chú mèo Hoàng tử đứng ngay cạnh, mặt nghệt ra nhìn. Nhờ tài săn bắt và sự siêng năng của cô mèo ô sin, lũ chuột biến hết.

Cho tới khi chú mèo Hoàng tử nặng hai cân rưỡi, cô mèo Ô sin nặng hơn một cân, thì bắt đầu có những chuyện nhì nhằng. Chẳng hiểu có phải vì chỉ thích của nội, có tư tưởng bài ngoại hay không, mà cô mèo Ô sin chê chú mèo Hoàng tử, toàn lang thang ra ngõ kiếm các chú mèo ta. Chú mèo Hoàng tử thì ngơ ngơ chẳng biết tán tỉnh đực cái gì hết. Cứ vào tối là cô mèo Ô sin phốc ra ngoài, biến mất, có khi đi cả đêm không về. Một tối, khoảng 9 giờ, bà Nhân ra ngõ thì thấy cô mèo Ô sin đang lăn lộn dưới đất. Tưởng cô nàng nổi hứng làm trò lăn mình, bà Nhân lại gần định bế cô ta dậy. Đến nơi mới thấy một sợi dây cước khá to dính vào mình cô mèo bởi một cái lưỡi câu khá lớn. Mấy chị xe rác bảo với bà Nhân rằng con mèo suýt bị bọn câu trộm bắt mất. May có xe rác đến, hai thằng chúng nó bỏ của chạy lấy người. Gỡ lưỡi câu ra khỏi mình con mèo, bà Nhân vứt cả sợi dây và lưỡi câu ở đầu ngõ, bế con mèo về. Tưởng rằng sau trận ấy, cô mèo Ô sin tởn đến già. Ngờ đâu, ngay tối hôm sau, cô ta lại tếch, và từ đó mất tích luôn. Có lẽ đáng trách là chú mèo Hoàng tử, của nhà đấy mà cứ thờ ơ, khiến cô mèo Ô sin tự ái, đi tìm ái tình ở nơi nguy hiểm để đến nỗi mất xác.

Cái thói đời khi có sẵn thì không thèm đụng chạm, khi mất rồi mới ngao ngáo đi tìm. Từ khi cô mèo Ô sin mất tích, chú mèo Tây đâm ra hứng tình, lại vọt khỏi rào ra ngõ tìm bạn tình. Thế này thì chẳng khác gì mèo ta. Vậy nên phải thiến Hoàng tử cho Hoàng tử yên phận.

Khi chú thợ mài dao kéo kiêm thợ thiến chó mèo vào nhà, bà Nhân bảo :

– Đấy, con mèo nhà tôi đấy. Chú thiến bao nhiêu tiền ?
– 40.000 đồng.
– Sao đắt thế ?
– Giá chung mà!
– Giá của trạm y tế, có cả thuốc sát trùng, thuốc tê, chỉ tự tiêu, cũng chỉ 40.000 đồng. Còn chú, đi dạo với đồ nghề thủ công như thế này, 20.000 đồng thôi.
– 40.000 đồng mà.
– 20.000 đồng, nếu không thì thôi, mời chú đi.
– Thôi được, bác nhốt con mèo vào lồng đi, cháu làm vậy.

Chú thợ mài kiêm thợ thiến hí hoáy một lúc rồi bào :

– Bác ơi, xong rồi. Bác cho xin tiền.

Bà Nhân móc túi lấy 20.000 đồng trả cho chú thợ mài kiêm thợ thiến. Chú ta nhận tiền, thu dọn đồ nghề rồi tót lên xe, bon ra ngõ…

Một lúc sau, thấy chồng xuống, bà Nhân khoe :

– Thiến mèo rồi đấy ông ạ. Con mèo nhà ta chỉ có một hột, to lắm!

Lại gần lồng nhốt mèo, nhìn vào chú mèo đang cụp tai nằm yên, ông chồng bà Nhân cười :

– Mèo tây hay mèo ta, mèo nào mà lại có một hột. Nó lừa bà rồi !
– Sao lại lừa được tôi ?
– Chẳng lừa là gì. Mèo nào mà chả có hai hột, nó chỉ lấy ra một hột, tức là lừa bà rồi chứ còn gì nữa.
– Thật ư? Tôi hay bị lừa quá. Hôm nọ mua cân cam 40.000 đồng về cân lại chỉ có tám lạng.

Trầm ngâm một lúc, ông chồng bà Nhân an ủi vợ:

– Thôi, bà ơi, đừng bực. Tôi hiểu ra rồi. Bà chả bị lừa lần nào đâu. Cam 50.000 một cân, bà mua 40.000 thì được tám lạng. Mèo thiến 40.000 bà trả 20.000 nghìn, thì nó lấy ra một hột là phải. Thời buổi thị trường này, cái gì chả có giá của nó. Bà rõ chưa.

Bần thần một lúc, bà Nhân bảo :

– Thôi, hôm nào chú thiến mèo qua, ta lại mời vào đưa 20.000 đồng để chú ấy móc nốt một hột mèo ra… Chứ để nó dở đực dở cái thế này, chịu sao nổi./.

Gửi phản hồi

Tin tức khác