Về xứ Nghệ xem lễ hội đền Cuông

Tác giả: Đức Anh

Vào những ngày này, du khách thập phương lại trở về với mảnh đất Hoan Châu, nơi lưu giữ một phần cội nguồn dân tộc – đền thờ Thục An Dương Vương trên núi Mộ Dạ (xã Diễn An, huyện Diễn Châu, Nghệ An). Lễ hội khai mạc vào ngày 30/3 (14/2 âm lịch) và kéo dài trong 4 ngày với nhiều hoạt động mang đậm bản sắc văn hóa bản địa, thu hút đông đảo nhân dân trong vùng và khách thập phương tham gia.

Đền Cuông là một công trình kiến trúc đẹp, vững chắc, phù hợp với điều kiện thiên nhiên, xung quanh có trồng nhiều cây xanh đan xen. Đền có kiến trúc kiểu chữ Tam, bao gồm tam quan, ba tòa Thượng, Trung và Hạ điện. Là ngôi đền gắn với huyền thoại lịch sử thời Thục An Dương Vương, có niên đại lâu đời, được xem là một trong những “tứ linh” xứ Nghệ.
 

Ngôi đền gắn với huyền thoại lịch sử thời Thục An Dương Vương, có niên đại lâu đời, được xem là một trong những “tứ linh” xứ Nghệ
Trong “Vũ trung tùy bút”, Phạm Đình Hổ (1768 – 1839), một danh sĩ thời Lê viết: “Nhân việc nhà tôi đi qua đền Cuông, đứng trên đầu hạc nhìn xuống, đền thờ Thục An Dương Vương nằm trên sườn núi, nhìn thấy cổ hạc xanh rì, đàn công múa rất đẹp, qua trung điện xuống hạ điện, mái lợp tranh qua ba cấp là xuống núi”. 

Năm 1802, Gia Long lên ngôi cho trùng tu lại đền. Đến năm Giáp Tý (1864) vua Tự Đức lại cho tu sửa và nâng cấp. Khi làm lễ khánh thành, nhà vua tặng một đồng tiền vàng để làm lưu niệm. Năm Thành Thái thứ 10 (1897) thượng điện được nâng cấp cho phù hợp với nơi thờ vị vua chủ. Năm Khải Định (1916) phần ngoại thất được tu sửa, để lại diện mạo ngôi đền đến ngày nay. 

Được kiến trúc theo kiểu chữ “tam”, đền Cuông có tam quan đồ sộ, rêu phong cổ kính. Cổng giữa có ba lầu với chằng chịt rễ cây đeo bám khiến cảnh trí càng thêm u tịch. Tòa trung điện xây theo kiểu chồng diêm 8 mái, các tòa khác đều có kiến trúc 4 mái, đầu đao cong vút. Mọi công trình của đền đều đồ sộ, cột to, tường dày vững chãi nhưng không thô vì các chi tiết, hoa văn được chạm khắc tinh tế, tạo nên vẻ đẹp thanh thoát. Thượng điện đặt bàn thờ Thục An Dương Vương. Qua khoảng sân hẹp sang điện đặt bàn thờ Cao Lỗ – vị tướng giúp vua chế tác nỏ thần. Đền có nhiều di vật quý như tượng thờ, đồ tế khí, trống chiêng… Nơi đây còn lưu giữ nhiều tư liệu bằng Hán tự trên các bức hoành phi, cột, trụ biểu như nhắc nhở con cháu, muôn dân luôn nhớ ân đức vua Thục.

Trên núi Mộ Dạ ngày nay là những cánh rừng thông bạt ngàn, sau núi biển cả mênh mông, ngày đêm rì rào sóng vỗ. Phía Bắc chân núi là cửa Tư Hiền gắn với sự kiện bi hùng của đất nước, có ngôi mộ công chúa Mỵ Châu. Từ đền Cuông nhìn về hướng Tây là núi Mụa có dáng voi phục, đau đáu chầu về đền. Tục truyền trên núi này có hơn 50 tướng sĩ vua Thục trong bước đường cùng đã tuẫn tiết. Bên phải núi Mụa là núi Bạc có dáng hình Kim Qui (rùa vàng) nằm mơ màng nhìn về đền Cuông như nhớ về một thời oanh liệt. Xa xa là làng Nho Lâm, nơi có lò rèn nổi tiếng của Lư Cao Sơn – một tướng lĩnh của Thục An Dương Vương. Dưới chân núi Mộ Dạ, ở hướng Tây có dòng kinh lịch sử do vua Lê Đại Hành đào, nay đã ngót ngàn năm. Năm 1994, đền Cuông được Bộ Văn hóa – Thông tin công nhận di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia. 

Ngôi đền vừa cổ kính, vừa linh thiêng nên không chỉ người dân trong vùng, trong tỉnh biết đến mà tiếng lành còn vang khắp cả nước, đến cả du khách nước ngoài cũng tìm về.

Trong những ngày diễn ra lễ hội, xung quanh khu vực dưới chân núi Mộ Dạ, sân hội thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương về tham dự. Phần lễ của Lễ hội Đền Cuông gồm: Lễ khai quang, lễ trung thiên, lễ yết, lễ đại và lễ tạ. Ngoài ra còn có thêm lễ túc trực. Khi tham gia lễ, các vị trong ban hành lễ mặc lễ phục theo quy định.

Ngoài phần lễ còn có các hoạt động văn hoá, hội trại, thể dục thể thao: Bóng chuyền, các trò chơi dân gian truyền thống như cờ thẻ, cờ người… Đặc biệt lễ hội Đền Cuông năm nay có gian trưng bày các đặc sản của đất Diễn Châu.

Theo ông Phạm Xuân Sánh – Phó Chủ tịch UBND huyện Diễn Châu, Trưởng Ban tổ chức lễ hội đền Cuông năm 2018; công tác tổ chức lễ hội của Ban tổ chức so với các năm trước đã khá hơn rất nhiều. Các hoạt động dịch vụ được quản lý, kiểm tra, giám sát kỹ nên diễn ra rất văn minh, văn hoá, an toàn, trật tự trong suốt quá trình của lễ hội.

Một số hình ảnh tại lễ hội đền Cuông mà PV ghi nhận được:
 

Người dân và du khách thập phương kéo về đông nghịt trong dịp lễ hội đền Cuông


Thắp hương kính nhớ tổ tiên, cầu cho một năm mưa thuận, gió hòa, gia đình an vui

Góc thư pháp cho chữ của ông đồ – một nét đẹp của văn hóa xứ Nghệ

Đoàn Thanh niên được huy động để phát hương cho du khách

Những đứa trẻ vui sướng được cha mẹ, ông bà cho đi vui hội đền Cuông

Lực lượng PCCC của Nghệ An cũng luôn túc trực để xử lý các sự cố cháy nổ

Chuẩn bị kiệu để rước lễ

Dịp lễ hội là để người dân và du khách tỏ lòng thành kính uống nước nhớ nguồn, biết ơn tổ tiên

Các hoạt động dịch vụ được quản lý, kiểm tra, giám sát kỹ nên diễn ra rất văn minh, văn hoá, an toàn, trật tự trong suốt quá trình của lễ hội

Gửi phản hồi

Tin tức khác