Ý NGHĨA MÂM NGŨ QUẢ KHI XUÂN VỀ

Tác giả: Ngọc Tiến

Mỗi dịp xuân về, cùng với bánh chưng xanh, câu đối đỏ thì mâm ngũ quả là thứ không thể thiếu trên bàn thờ của mỗi gia đình người Việt.

mam ngu qua ngay tet

Mâm ngũ quả ngày tết

Không chỉ tượng trưng cho ngũ hành, mỗi loại quả còn có một ý nghĩa riêng mà thông qua đó, gia chủ gửi gắm mong muốn, ước nguyện của mình. Ngoài ra, còn thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, biểu tượng cho những thành quả sau 1 năm dài vất vả lao động của người dân.

Theo truyền thống, mâm ngũ quả ngày Tết gồm 5 loại trái cây tượng trưng cho ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ và con số 5 tượng trưng là một con số rất tốt trong quan niệm phong thủy thể hiện sự phát triển bền vững, mạnh mẽ cho sự sống. Theo quan niệm của nhân gian thì “Ngũ quả” chỉ sự tập trung đầy đủ các sản vật trong đất trời về dâng cho tổ tiên trong giờ phút linh thiêng của vũ trụ vạn vật sinh tồn

Có thể khẳng định rằng, mâm ngũ quả ngày Tết là một sản phẩm văn hóa chứa đựng nhiều triết lý nhân văn cao cả của dân tộc. Tùy theo vùng, miền người ta chọn những loại quả khác nhau,  nhưng trên hết đều thể hiện niềm tin, sự tôn kính đối với tổ tiên và ước mong một năm mới vạn sự như ý.

Mâm ngũ quả miền Bắc

Thường có 5 loại: chuối, bưởi, đào, hồng, quýt… Cách trình bày truyền thống là chuối ở dưới cùng, đỡ lấy toàn bộ các loại quả khác. Chính giữa là quả bưởi hoặc phật thủ vàng. Các loại quả bày xung quanh. Những chỗ còn trống cài xen kẽ quýt vàng, táo xanh, hoặc những quả ớt chín đỏ.

Mâm ngũ quả miền Nam

Người miền Nam chuộng 5 loại quả: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và sung. Với triết lý “cầu vừa đủ xài sung túc”, đầu tiên  ba loại quả có hình dáng to và trọng lượng nặng là đu đủ, dừa, xoài đặt lên mâm trước để lấy thế, sau đó bày những quả khác chèn lên, để tạo thành một ngọn tháp.

Người miền Nam kỵ cúng một số loại quả, vì theo phát âm tên gọi mang ý nghĩa không tốt, như:

– Chuối: Chúi nhủi, làm ăn không phất lên được.

– Lê, táo (bom): Lê lết, đổ bể, dễ thất bại.

– Cam, quýt: Quýt làm cam chịu.

Mâm ngũ quả của người miền Trung

Mâm ngũ quả của người miền Trung hầu như không kiêng loại quả nào vì tên gọi hay hương vị của chúng, miễn là trên mâm phải có nhiều màu sắc, tươi ngon, có sẵn theo mùa. Thông thường là các loại quả đắt tiền được sắp xếp cầu kỳ.

Mâm ngũ quả thường được xếp hình tháp hoặc hình long phụng với cặp dưa đặt hai bên. Ngoài ra còn có rất nhiều loại hoa trái của quê hương được xếp bên cạnh.

Một số ý nghĩa của từng loại trái cây trên mâm ngũ quả.

Chuối: Tượng trưng cho con cháu sum vầy, quây quần, đầm ấm, hứng lấy may mắn, bao bọc và chở che.

Phật thủ: Bàn tay phật che chở cho cả gia đình.

Bưởi: Mong muốn an khang, thịnh vượng.

Quả lê hoặc dưa lê: Tượng trưng cho sự thành đạt, thăng tiến.

Cam, quýt: Tượng trưng cho sự thành đạt.

: Vị ngọt thanh, ngụ ý việc gì cũng trơn tru, suôn sẻ.

Lựu: Nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.

Đào: Thể hiện sự thăng tiến.

Táo: Phú quý, giàu sang.

Thanh long : Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc.

Dưa hấu: Căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn.

Quả trứng gà: Lộc trời cho.

Sung: Gắn với biểu tượng sung mãn, sức khỏe và tiền bạc.

Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy.

Xoài (phát âm giống như “xài”): Cầu mong cho việc tiêu xài không thiếu thốn.

Gửi phản hồi

Nguồn bài viết: (tổng hợp)

Tin tức khác